Dipsizgöl’de Roller Değişti; Erkeklere Sokağa Çıkma Yasağı

İnegöl’ün kırsal Dipsizgöl Mahallesinde geçmişte de uygulanan ancak zamanla unutulan gelenek, 4 yıldır yeniden yapılmaya başlandı. Senenin bir günü rol mekan değişimi ile kadınlar köy kahvesinde ve köy meydanında gönüllerince vakit geçirirken, erkeklere sokağa çıkma yasağı uygulanıyor. Bir öğrenci tarafından Kıraat-Anne ismiyle projeye dönüştürülen gelenek, TÜBİTAK’ın da ilgisini çekti. Dipsizgöl’ün ilginç geleneği önümüzdeki hafta Eskişehir’de bölge finallerinde değerlendirmeye girecek.

İnegöl’ün kırsal Dipsizgöl Mahallesi, geçmişte de köyde uygulanan ancak zamanla unutulan bir geleneği son 4 yıldır Muhtar Levent Aslan’ın organizasyonuyla yeniden yapmaya başladı. Dipsizgöl kırsal mahallesinde yılda bir gün, rol-mekan değişimi yapılıyor. Köyde çok eski tarihlerde yapılmış, ancak daha sonra unutulmuş bu gelenek ile rol mekan değişimi yapılan gün kadınlar kahvehaneye gidiyor, erkekler ise evlerinde kalıyor. 1 gün boyunca köy de kahvehane de kadınların oluyor. Sohbet edip oyunlar oynuyorlar, eğlenceler düzenliyorlar.

KÖY GELENEĞİ TÜBİTAK PROJESİNE DÖNÜŞTÜ

Bu gelenek, Halil İnalcık Sosyal Bilimler Lisesi öğrencisi Sıla Yavuz’un da dikkatini çekti. Anneannesi bu köyde ikamet eden öğrenci, ilginç geleneği Felsefe Grubu Öğretmeni Pınar Yıldız ile paylaştı. Daha sonra Sıla Yavuz ile öğretmeni Pınar Yıldız öncülüğünde bu gelenek “Kıraat-Anne” ismiyle bir TÜBİTAK projesine dönüştürüldü. Bir kültürel miras olmasına karşın ara verildiği ve henüz 4 yıldır yeniden düzenlendiği için TÜBİTAK tarafından “Değerler Eğitimi” kapsamında ele alınan uygulamada, köyde kadınlar ve erkeklerin etkinlikten memnun oldukları görüldü. Etkinlik kapsamında ayrıca annelere Jandarma tarafından bilgilendirmeler de yapılıyor. Kadınların özellikle çocukları için bilgilenmesi adına eğitimler düzenleniyor. Toplumsal kalkınmayı hedefleyen bir TÜBİTAK Projesine dönüşen gelenek, bölge finallerine kaldı. Önümüzdeki hafta Eskişehir’de bölge finalini geçmesi durumunda ise Türkiye derecesi almak için Ankara’ya gidecek.

Projeyi hazırlayan Halil İnalcık Sosyal Bilimler Lisesi öğrencisi Sıla Yavuz, projeye ilişkin bilgiler verdi. Yavuz, “Danışman öğretmenimin yönlendirmesiyle bu projeye katıldım. Anneannem bu köyde olduğu için bu geleneği biliyordum. Sonra daha detaylı araştırdığımda aslında bu geleneğin kadınları ne kadar mutlu ettiğini, aidiyet duygularının arttığını ve aynı zamanda karı-koca ilişkilerinde eşitliği görmenin avantaj sağladığını fark ettik. Bu gelenek eski zamanlarda yapılan, sonra unutulan ve son 4 yıldır yeniden yapılmaya başlanan bir gelenek” dedi.

TÜBİTAK TARAFINDAN KIYMET VERİLEN BİR PROJE

Halil İnalcık Sosyal Bilimler Lisesi Felsefe Grubu Öğretmeni Pınar Yıldız ise “Yılda bir gün rol mekan değişimi oluyor bu köyde. Herkes birbirinin yerine empati kurabiliyor böylelikle. Öğrencimizin hazırladığı bu proje TÜBİTAK tarafından da kıymet verilen bir proje oldu. Şimdi panelde ikinci aşamada İnegöl’ü temsil edeceğiz bu projeyle. Burada ana amaç hem toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanabilirliğini köy bağlamında bile sağlandığını görmek hem de kadının sosyal hayata katılımını sağlayabilmek. Proje kadın erkek cinsiyet eşitliği, eşlerin birbirlerini anlamaları ve köy turizmi açısından fayda sağlıyor. Bu konu kamuoyunda ve basında bir yankı uyandırırsa, Dipsizgöl Mahallesi de merak edilecek. Köye ziyaretler yapılacak. Ekonomik döngü sağlanacak. Kadınlar evde yaptıkları ürünleri, örgüleri, endemik bitkileri satışa sunabilecek. Bu yönüyle de bizi heyecanlandıran bir proje” diye konuştu.

BAŞKAN TABAN; “KADINLARIN ROLÜ HER ALANDA ÇOK KIYMETLİ”

Dipsizgöl Mahallesinin bu yılki rol model değişim etkinliği ise Salı günü yapıldı. Köyde kadınlar bu güne özel olarak hazırlanıp eğlenceli bir gün geçirirken, erkekler ise evlerinden çıkmadı. Bu yıl etkinliğe İnegöl Belediye Başkanı Alper Taban da misafir oldu. Başkan Taban, “Dipsizgöl Mahallemiz havasıyla, suyuyla, bereketli topraklarıyla biliniyor. Meyveci bir köy aynı zamanda. Yaklaşık 800 civarında vatandaşımız yaşıyor. Biz burada Sıla arkadaşımızın ve Pınar hocamızın projesiyle köyümüzün geleneğinin faydalarını bilimsel olarak ortaya koyuyoruz. Burada bir kazan kazan var. Hanımefendilerin hayatımızdaki rolü ortada. Kadınlar evde, işte, sosyal hayatta, her alanda varlar. Kırsalda da kadınların rolü çok kıymetli. Bugün de burada bir rol mekan değişimi yapılıyor. Beyler ortalıkta yok. Hanımefendiler kahvedeler, meydandalar… Burada roller değişti, mekanlar değişti ve herkes bir empati kurarak hayatı yeniden anlamlandırıyor. TÜBİTAK’ın da destekleriyle güzel bir proje ortaya konulmuş” dedi.

“GELENEKLERİMİZİ GELECEĞE DE AKTARMALIYIZ”

Gelenek ve göreneklerimizin devam etmesi gerektiğine de vurgu yapan Başkan Taban, “Yerelleşmeye önem vermeliyiz. Çünkü yerel değerlerimiz, örf ve adetlerimiz, ananelerimiz var. Biz buyuz. Bunları gelecek nesillere de aktarmalıyız” diye konuştu.

KADINLAR KAHVEDE, ERKEKLER EVDE

Köy muhtarı Levent Aslan da “Biz bu projeyi 4 yıl önce başlattık birlik ve beraberlik olması için. Hem de aynı zamanda bayanları bilinçlendirmek istedik. Her yıl bu geleneği hayata geçirirken farklı eğitimler de yapıyoruz. Uzmanlar gelip çocukları uyuşturucudan koruma gibi çeşitli konularda eğitimler veriyor. Köyümüzün kahvesini bayanlara tahsis ediyoruz. Erkekler de evde kalıyor, dışarı çıkmıyorlar” şeklinde konuştu.

MEYDAN BİZE KALDI

Dipsizgöl Mahallesi kadınları da geleneği sürdürmekten mutlu. Mahalle kadınları adına konuşan bir vatandaş, “Dipsizgöl Mahallesi kadınları olarak bugünü kendimize ayırdık. Erkeklere sokağa çıkma yasağı var. Meydan bize kaldı” dedi.